réo rắt
Định nghĩa
- Tính từ:
- Có âm thanh trong trẻo, cao vút, ngân nga và du dương, thường gợi cảm xúc: Dùng để miêu tả âm thanh, đặc biệt là giọng nói, tiếng hát hoặc tiếng nhạc cụ, có âm sắc cao, trong, ngân dài và nghe êm tai, thường gây xúc động hoặc thu hút sự chú ý.
- Có vẻ tha thiết, khẩn khoản: Đôi khi dùng để miêu tả giọng nói mang sắc thái cầu khẩn, gọi mời một cách thiết tha.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Tiếng sáo diều réo rắt trên cánh đồng chiều. (Âm thanh của cánh diều vi vút, ngân nga trên cánh đồng buổi chiều.)
- Giọng hát của cô ấy nghe thật réo rắt và truyền cảm. (Giọng hát của cô ấy nghe thật trong trẻo, du dương và đầy cảm xúc.)
- Tiếng gọi réo rắt từ trong ngõ nhỏ vọng ra. (Tiếng gọi tha thiết, khẩn khoản từ trong con ngõ nhỏ vang ra.)
Các cách sử dụng nâng cao
Dùng trong văn học, thơ ca: Từ "réo rắt" thường xuất hiện trong các tác phẩm văn chương để tăng tính hình tượng và gợi cảm cho âm thanh.
- "Khúc nhạc tình réo rắt đêm trăng." (Bản nhạc tình du dương, tha thiết trong đêm trăng.)
Kết hợp với các từ chỉ âm thanh khác: Để nhấn mạnh đặc tính du dương, liên tục.
- réo rắt, thánh thót (miêu tả âm thanh vừa trong trẻo, cao vút, vừa ngân nga, êm dịu).
Biến thể và từ gần giống
- Giéo giắt (tính từ): Đây là hình thức biến âm cũ, đồng nghĩa với "réo rắt", cùng dùng để miêu tả âm thanh trong trẻo, du dương. Từ này ít phổ biến hơn trong ngôn ngữ hiện đại.
- Ngân nga (tính từ/động từ): Chỉ âm thanh kéo dài, vang lên êm ái.
- Thánh thót (tính từ): Chỉ âm thanh trong, cao, vang lên từng tiếng rõ ràng và êm tai.
Từ đồng nghĩa
- Du dương: Có âm điệu êm ái, trầm bổng.
- Tha thiết: Thể hiện sự khẩn khoản, thiết tha (về sắc thái tình cảm trong âm thanh).
- Trong trẻo: Trong và sáng (về chất giọng, âm thanh).
Từ trái nghĩa
- Ồm ồm: Âm thanh trầm, đục, không trong.
- Khàn khàn: Giọng nói không trong, bị rè.
- Chói tai: Âm thanh chói, gây khó chịu.
Thành ngữ, cụm từ liên quan
Réo rắt cung đàn: Cụm từ thường dùng trong văn chương, chỉ tiếng đàn du dương, truyền cảm.
- Nghe tiếng đàn tranh réo rắt cung đàn mà lòng bồi hồi. (Nghe tiếng đàn tranh du dương mà trong lòng cảm thấy bồi hồi.)
Lời ca réo rắt: Cụm từ miêu tả lời hát hay, có âm điệu cao vút và truyền cảm.
- Lời ca réo rắt ấy đã đi vào lòng người nghe. (Lời hát du dương, tha thiết ấy đã đi sâu vào tâm trí người nghe.)